Bolesławiecki Ośrodek Kultury-Międzynarodowe Centrum Ceramiki jest organizatorem Festiwalu Kultury Południowosłowiańskiej, którego ideą jest pielęgnowanie tradycji kultury bałkańskiej z którą związani są liczni mieszkańcy Bolesławca.

…Na przełomie XIX i XX wieku wielu Polaków wyemigrowało „za chlebem” i osiedliło się na Bałkanach. Po II wojnie światowej większość z nich postanowiła wrócić do rodzinnego kraju. Swoje miejsce w starej ojczyźnie znaleźli między innymi na bolesławieckiej ziemi. Wielu z nich kultywuje tradycje ludowe krajów, w których się urodzili i spędzili dzieciństwo. Jak pisze poeta, Józef Herbut, mają oni jedno serce, ale dwie Ojczyzny… Od 2001 roku, w Bolesławcu odbywa się Festiwal Kultury Bałkańskiej, który od piątej edycji w 2005 roku nosi nazwę Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej. Na terenie festiwalu powstaje co roku pod inną nazwą osada „domków”, w której na czas festiwalowych prezentacji zasiedlają Koła Gospodyń Wiejskich i zespoły folklorystyczne. W poprzednich latach osady nosiły nazwę „Przystanek Gumiera”, „Przystanek Martyniec”. Każde z domostw przygotowuje różne pokazy i potrawy regionalne, a obok na małej scenie prezentują się zespoły folklorystyczne z terenu powiatu bolesławieckiego, które kultywują bałkański folklor. Co roku można spróbować tradycyjnych dań bałkańskich. Do wyboru jest pita z różnymi dodatkami (na słodko i na ostro), zupa gulaszowa i paprykowa, a główną kulinarną atrakcją pečenica, świąteczne danie na Bałkanach…

X jubileuszowy Festiwal kultury Południowosłowniańskiej odbędzie się 29 maja 2010 r, w programie tegorocznej imprezy - korowód, pokazy gotowania, degustacje, prezentacje śpiewacze, Koncert Galowy,w którym wystąpi zespół LALA (Serbia).

Impreza rozpocznie się już o godz. 10.00 barwnym korowodem zespołów folklorystycznych i uczestników Festiwalu, z Rynku przejdą na plac w centrum miasta. Na placu rozpocznie się jak co roku zasiedlenie osady, obserwować będziemy powstające domostwa. Wokół osady przez cały dzień odbywać się będą pokazy - wykonania ciasta na pitę, gotowania zupy gulaszowej i paprykowej, nie zabraknie degustacji pećenicy z ogniska i innych potraw bałkańskich. W tym roku odbędą się równocześnie dwa konkursy - na 'bałkański kociołek' i 'dobrą pitę'. Pokazom towarzyszyć będzie scena, gdzie tańczyć i śpiewać będą zespoły folklorystyczne, które na terenie miasta i powiatu bolesławieckiego od lat kultywują tradycje bałkańskie. Gościem tegorocznej imprezy jest zespół LALA z Serbii. Prezesem zespołu jest Labinjan Slavica, a kierownikiem artystycznym Darko Čobanov. Imprezie towarzyszyć będzie wystawa 'Sakrum w sferze namiętności' - malarstwo Ventzislava Piriankova - artysty, którego prace inspirowane są sztuką bizantyńską, kulturą i tradycją prawosławną. Od czasu, kiedy zamieszkał w Polsce jego twórczość została wzbogacona o elementy ascetyzmu, wyciszenia, stabilności i porządku. Uroczyste otwarcie wystawy nastąpi dzień wcześniej, w piątek 28 maja o godzinie 19.30. Aby przybliżyć młodym mieszkańcom naszego miasta historię reemigrantów, wspólnie ze studenckim kołem naukowym serbistów Uniwersytetu wrocławskiego pod kierunkiem Gordany Djurdjev proponujemy wykład 'Mosty polsko - bałkańskie. Kultura Bośni pod bolesławiecką strzechą'.

dofinansowano z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego

Krótka historia poprzednich Festiwali:
IX Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej odbył się w roku 2009. Finałem imprezy był sobotni /30 maja/ Koncert Festiwalowy.

Impreza rozpoczęła się w czwartek, 28 maja przeglądem filmowym Bałkany w kadrze w repertuarze zaprezentowaliśmy dwa tytuły: „Księga rekordów Szutki” baśń, prosto z życia wzięta i przez samo życie napisana… i „Gucza! Pojedynek na trąbki” – bałkańska wersja historii miłosnej w stylu Romea i Julii która rozbawi i oczaruje miłośników południowych rytmów. W Galerii, w tym dniu odbył się również wernisaż wystawy „Rzeźba Joto Giotto Dimitrowa” artysty urodzonego w Macedonii. Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej to jednak przede wszystkim muzyka, dlatego w sobotę od rana na scenie tańczyły i śpiewały zespoły folklorystyczne, kultywujące na terenie naszego powiatu tradycje bałkańskie, nastąpiło zasiedlenie osady reemigrantów, rozpalenie ognisk i tradycyjne już pieczenie pečenicy. Nowością był konkurs gotowania i degustacja bałkańskich kociołków. Imprezę poprowadził Stanisław Sielicki, aktor, konferansjer, wodzirej. Podczas Koncertu Festiwalowego wystąpił zespół „Karpati” z miasta Vrbas /Republika Serbska/. w 2008 roku.

VIII Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej w roku 2008

Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej podobnie do lat ubiegłych był barwną imprezą plenerową, ukazującą bogatą kulturę tamtego regionu Europy. Nie zabrakło prezentacji muzycznych i tanecznych, pokazu wykonania ciasta na pitę, gotowania i pieczenia na ognisku peczenicy. Wieczorem wystąpiły zespołów i grupy folklorystyczne z powiatu bolesławieckiego, gościnnie wystąpił zespół folklorystyczny RKUD „Pelagić” z Bośni, a cygański zespół „Terno” zaprezentował widowisko „Wesele cygańskie”.

W 2007 roku, zorganizowaliśmy VII Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej na placu Ks. Jerzego Popiełuszki.

W ramach festiwalu na w/w terenie powstał „przystanek Martyniec” zaaranżowany przez koła gospodyń wiejskich oraz zespoły folklorystyczne. Od wczesnych godzin rannych można było odwiedzać domostwa – „Jutrzenka”, „Bośnia”, „Tomin”, „Zagroda Pod Złotym Kłosem”, „Kunowa”, „Jurkowo”, „Tylinów”, „Laskowice” i „Nad Kwisą”. Prezentowany tam był folklor krajów „byłej Jugosławii”. Każde z domostw przygotowało różne pokazy, m.in. wykonania ciasta na pitę, gotowania zupy gulaszowej i paprykowej, przygotowania rakiji czy też pećenicy na ognisku. Pokazom towarzyszyły pokazy zespołów folklorystycznych, które na terenie naszego powiatu kultywują tradycje bałkańskie, a także występy zespołów z regionu lubuskiego. Imprezę poprowadził aktor - Stanisław Sielicki.
O godz. 18.00 odbył się Koncert Festiwalowy. Z VII festiwalem wiązał się jubileusz 60-lecia zespołu Pieśni i Tańca „Jutrzenka”, więc „Jutrzence” poświęcony był Koncert. Wystąpili również –Zespół Pieśni i Tańca „Bolesławiec”, KUD „KOLEDIŠĆE” z miejscowości Jezera na wyspie Murter. Koncert zakończyła wspólna zabawa z zespołem „Balkan Folk Acustic”.

Imprezę rejestrowali dziennikarze Radia Zachód z Zielonej Góry z redakcji programów folklorystycznych.

W 2006 roku odbył się kolejny Festiwal, nazwa została zmieniona z Festiwalu Kultury Bałkańskiej na VI Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej.

Z tym festiwalem wiązał się jubileusz 60-lecia powrotu polskich reemigrantów na Dolny Śląsk. Impreza zmieniała swoją nazwę. Festiwal Kultury Południowosłowiańskiej odbył się w dniach 26-28 maja w Bolesławcu podczas Dni Miasta, pod hasłem „Bolesławiec, miasto bez granic”. Koncert Festiwalowy odbył się w centrum miasta. Tradycyjnie oprócz zespołów z terenu powiatu bolesławieckiego wystąpili goście z Bałkan. Wystąpiły zespoły: „NJEGOŠ”z Cetinje (Czarnogóra - Montenegro) i „KOPRIVNICA” z Koprivnicy (Chorwacja). FESTIWAL KULTURY POŁUDNOWOSŁOWIAŃSKIEJ - jubileusz 60-lecia powrotu polskich reemigrantów na Dolny Śląsk został dofinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Ponadto została przygotowana publikacja „POWRÓT DO KORZENI” - śpiewnik folklorystyczny - jubileuszowe wydawnictwo z okazji 60-lecia powrotu Polaków na Dolny Śląsk, również dofinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

W Warszawie 20 lutego 2006 odbyło się pierwsze spotkanie z Ambasadorami Macedonii, Słowenii, Chorwacji, Serbii i Czarnogóry oraz dyrektorem Instytutu Austriackiego w Warszawie, uczestniczyli w nim Prezydent Miasta Piotr Roman i Dyrektor Bolesławieckiego Ośrodek Kultury Ewa Zbroja. Podjęto decyzję o współpracy przy organizacji imprezy.

Jubileuszowy V Festiwal Kultury Bałkańskiej odbył się w ramach Dni Miasta. W programie Festiwalu 2005 znalazły się:

- projekcja najnowszego film Emira Kusturicy - „Życie jest Cudem” opowiadającego o życiu ludzi podczas wojny domowej w byłej Jugosławii oraz pośrednio o przyczynach migracji tej ludności do Niemiec, Polski i innych krajów.
- odbyło się Forum historyczne o Bałkanach p.t. „Między Bośnią, Serbią i Polską”. Wykład na temat migracji i asymilacji ludności bałkańskiej na nowych terenach prowadziła Ewa Skrzywanek mgr historii.
- wystawa „Zabytki Chorwacji wpisane na listę UNESCO” w Galerii Bolesławieckiego Ośrodka Kultury. Wystawę otrzymaliśmy z ambasady Republiki Chorwacji. Przedstawiała ona piękno ziemi bałkańskiej (fotografie) i mapy Chorwacji. W wernisażu uczestniczyli goście z ambasady Chorwackiej, delegacja z Bautzen, zagraniczne zespoły oraz władze i mieszkańcy Bolesławca.
- wystawa zdjęć z I, II, III, i IV Festiwalu Kultury Bałkańskiej.
- koncert, podczas którego wystąpiły zaproszone zespoły chorwackie: HKUD „Valpovo 1905” i SKUD „Ivan Goran Kovaćic”. Gościnnie wystąpił również zespół „Balkan Folk Acoustic”
- całodzienny „Piknik na trawie”, któremu towarzyszył: pokaz przyrządzania "pećenicy", następnie degustacja „pećenicy” oraz „pity”, rozstrzygnięcie konkursu na najsmaczniejszą „pitę”

V Festiwal Kultury Bałkańskiej Bolesławiec 2005- został dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach PHARE CROSS BORDER CO - OPERATION Małe Projekty Euroregion Nysa.

W 2004 roku IV Festiwal Kultury Bałkańskiej został poszerzony o nowe działania.

Zorganizowaliśmy wystawę prac NESIMA TAHIROVIĆA. Jego prace przyjechały do Bolesławca w sierpniu 1991 roku i były wówczas prezentowane w naszej galerii. Wojenna zawierucha w byłej Jugosławii spowodowała, że pozostały one u nas do dnia dzisiejszego. Podczas wernisażu odbyło się spotkanie z pisarzem i jednocześnie przyjacielem Nesima Tahirovića - BRANKO ĆIRLIĆEM. W kinie odbył się mały przegląd filmów Emira Kusturicy, pokazaliśmy dwa tytuły: „Czarny kot, biały kot” i „Underground”.
Podczas koncertu na scenie gościliśmy:

- zespół wokalno - instrumentalny „Dźezva” z Warszawy, kultywujący bałkańskie ludowe tradycje
- zespół z Serbii
- Gminny Zespół Pieśni i Tańca „Jutrzenka”
- zespoły śpiewacze: „Ale Babki” - z Różyńca, zespół „Czerniaki” z Czernej, zespół „Ego”, Kapela Rodzinna Państwa Herbutów, zespół „Jarzębina”, zespół „Niezapominajki”, zespół „Niespodzianka”, zespół „Podgrodzianki”, zespół wokalno - instrumentalny „Wawers”, zespół „Zagajnik” oraz gospodarz imprezy Zespół Pieśni i Tańca „Bolesławiec”

W 2003 roku odbył się III Festiwal Kultury Bałkańskiej, podczas którego Gościliśmy:
- Zespół wokalno - instrumentalny „Sveti Juraj” z Kartel Stari (Chorwacja)
- Zespół „Prosvjeta” z zaprzyjaźnionego Priniavora (Bośnia i Hercegowina)
- 2 zespoły pieśni i tańca i 9 zespół śpiewaczych

W 2002 roku, odbył się II Festiwal Kultury Bałkańskiej z udziałem zagranicznych zespołów z Chorwacji:

- Zespół Pieśni i Tańca ze Slavonskiego Brodu „Folklorni Ansambl Broda”
- Zespół wokalno - instrumentalny „Sveti Juraj”
- Balkan Folk Acoustic
- 2 zespoły pieśni i tańca i 7 zespołów śpiewaczych i solista.
Kierując się chęcią odnowienia tradycji starszego pokolenia 24 sierpnia 2001 roku, w miejskim parku odbył się I Festiwal Kultury Bałkańskiej, w którym wzięły udział:

- Gminny Zespół Pieśni i Tańca „Jutrzenka”
- Zespół Pieśni i Tańca „Bolesławiec”
- oraz 10 zespołów śpiewaczych z repertuarem bałkańskim

Organizatorem Festiwalu był Gminny Ośrodek Sportu i Kultury w Kruszynie.